Ik zit op het terras van mijn nieuwe koffietentje in Stockholm met een kop dampende thee en een kanelbulle. Stockholm, de stad waar ik mijn toekomst zou gaan vinden. Althans, zo had ik de verhuizing aan mijzelf verkocht. Ik zit in een klassieke quarterlife crisis. Ongemerkt ben ik in een race beland, rennend van het ene hoogtepunt naar het volgende: studie afronden, goedbetalende baan, eerste woning, vaste relatie, samenwonen, huisdier, etc. Al die tijd vooruitkijkend naar waar de rest is, maar zonder te stoppen en mijzelf af te vragen of ik wel dezelfde kant op wil. Door de sleur achter me te laten en een frisse wind op te snuiven  (letterlijk, in het noorden) in een nieuwe omgeving, hoopte ik een nieuw pad in te slaan. Maar is het wel eerlijk om zoiets groots te verwachten van een stad? En moeten we zoiets verwachten van onszelf?

Thuis in Nederland voelde ik het niet meer. De passie voor mijn leven. Ik wilde het allemaal anders, dat wist ik, maar hoe dat anders eruit zag, daar had ik geen enkel idee van. Na een pittig jaar op verschillende fronten liep ik langs het water met mijn boodschappentas in mijn hand, muziek in mijn oren en de zon op mijn gezicht toen het opeens heel duidelijk werd. Ik wil niet langer gebukt gaan onder de druk die ik voel om een bepaald pad te volgen. Ik ga het helemaal anders doen. Zoals ik het wil. Het vooruitzicht om uit de race te stappen en geen druk van buitenaf meer te ervaren over wat ik zou moeten doen trok mij naar Stockholm. En nu zit ik hier, in Stockholm. Zonder die druk van buitenaf. En hoewel ik het donders goed wist, was er blijkbaar ergens toch een sprankje hoop dat de oplossing voor mijn onrust zou komen met de afstand die de stad mij zou bieden. Maar het enige wat ik had meeverhuisd vanuit Nederland (naast twee grote koffers vol kleding, natuurlijk) was ikzelf. En dat was waar het probleem zat. Niet in de druk van buitenaf, maar in de druk van mijzelf.

Ik had een verhuizing naar het buitenland nodig om in te zien dat het probleem zich met mij mee had verplaatst. Je kunt alles loslaten, maar zolang je je eigen overtuigingen niet loslaat, verandert er niets. In Stockholm zou ik loskomen van mijn leven dat al grotendeels bepaald voelde. Hier hoefde ik niet meer bezig te zijn met verwachtingen, prestatiedruk of de vraag of ik wel het “juiste” leven leidde. Een nieuwe omgeving zou betekenen dat ik mijzelf opnieuw kon uitvinden. Ik leefde vanuit verwachtingen die ik aan anderen toeschreef. Die verwachtingen bleken echter van mijzelf te zijn. 

Nu zit ik in een ander land, zonder baan en zonder plan, maar nog steeds met dezelfde onrust en verwachtingen. Maar ik ben mij ervan bewust dat het mijn eigen verwachtingen zijn die mij tegenhouden. En dat betekent dat ik ze ook bewust kan loslaten. Mijn leven was niet grotendeels bepaald door anderen, maar door mijzelf. En als ik het zelf bepaald had, dan kon ik ook zelf van richting veranderen. Ik ging bij mijzelf te rade hoe ik mijn leven zou leiden als ik mij geen zorgen zou maken over geld en wat anderen van mij zouden vinden. Wie wilde ik dan zijn? En wat deed ik dan? En bovenal, zouden andere mensen zich echt zo druk maken om wat ik deed? Ik deed dat immers ook niet over de keuzes die zij maakten.

Dus zette ik de eerste stappen weg van mijn verwachtingen over hoe het leven eruit hoort te zien; over waar ik zou moeten zijn in mijn carrière, hoe hoog mijn salaris zou moeten zijn, over hoe ik moest wonen, over hoe ik mijn tijd besteedde. Dat is overigens niet hetzelfde als stilstaan of wegrennen. Alles behalve. Ook al houden mensen ervan om het zo te noemen. Door een stap terug te doen uit het gewone leven en me onder te dompelen in een nieuwe wereld, kon ik mijn eigen verwachtingen zien voor wat ze zijn. Van mij. Niet van een ander. En van daaruit ook bepalen of deze verwachtingen mij wel dienden. Dit maakt ruimte om mijn leven vorm te geven, in de richting die ik wil. Want wat ik leerde: er is niet slechts één richting om in te bouwen.